Rozwój małych gospodarstw 2026 – dotacje unijne dla rolników

Rozwój Małych Gospodarstw I.10.5

Rozwój Małych Gospodarstw I.10.5 to kluczowa interwencja w ramach Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej (PS WPR) na lata 2023–2027. RMG jest konkursem, który zastąpił popularny program Restrukturyzacja małych gospodarstw (inaczej zwany: Restrukturyzacja Gospodarstw Rolnych). Konkurs: Rozwój Małych Gospodarstw zakłada wsparcie dla małych gospodarstw o wartości ekonomicznej max 25 tys. euro. Ww. podmioty w wyniku realizacji ww. programu osiągną wzrost sprzedaży w zakresie wyprodukowanych lub przetworzonych produktów rolnych.

W 2026 r. rolnicy mogą uzyskać premię do 120 000 zł (dla gospodarstw ekologicznych lub z Krótkimi Łańcuchami Dostaw – KŁD) lub 100 000 zł dla pozostałych. Dokładny termin naboru w 2026 r. zostanie podany w oficjalnym harmonogramie ARiMR (publikowanym na początku roku, podobnie jak w 2025: październik–listopad), ale program pozostaje aktywny z budżetem na dalsze nabory.

Uwaga: Program nie jest tożsamy z Programem: niskotowarówka” realizowanym w latach ubiegłych.

W ramach programu RMG kluczowy jest wzrost przychodu z działalności rolniczej o co najmniej 30% względem wartości bazowej oraz osiągnięcie minimalnego progu (zależnego od WEG, np. 43 200–90 000 zł rocznie w okresie zobowiązań). Pomoc wypłacana w dwóch ratach: 80% zaliczka, 20% po realizacji biznesplanu. Intensywność: 85% kosztów kwalifikowanych, wkład własny 15%.

Dla kogo jest przeznaczony program Rozwój Małych Gospodarstw w 2026 roku ?

Program wspiera aktywnych rolników i posiadaczy gospodarstw, produkujących i sprzedających produkty rolne. Nie wymaga ubezpieczenia w KRUS, oraz ziemi na własność (dzierżawa zgłoszona do dopłat jest wystarczająca). Kryteria kwalifikacji bez zmian:

WEG < 25 000 euro – na podstawie upraw/zwierząt z bieżącego roku (np. 1 ha zbóż: 750–950 €; ziemniaki: 4300–5100 €; krowa mleczna: 1300–2000 €).
Przychód ≥ 5000 zł brutto ze sprzedaży własnych produktów w ostatnich 12 mies. (faktury VAT/RR, umowy z przelewem, ewidencja KŁD).
Użytki rolne ≥ 1 ha (max. 300 ha).
Numer identyfikacyjny ARiMR.

Program RMG jest idealny dla:

Rolników rozwijających produkcję owoców/warzyw, małą hodowlę.
Gotowych na wzrost sprzedaży ≥30% i działalność przez 5 lat po I racie.

Wsparcie dotacyjne mogą otrzymać wszyscy rolnicy za wyjątkiem:

hodowli zwierząt futerkowych, z wyjątkiem produkcji królików,
hodowli zwierząt laboratoryjnych, psów, kotów rasowych, ryb akwariowych,
produkcji sprzętu pszczelarskiego, maszyn, urządzeń wykorzystywanych na potrzeby gospodarki pasiecznej,
gospodarstw, które nie osiągnęły sprzedaży w ciągu ostatniego roku w kwocie minimum 5000 zł brutto,
gospodarstw, których wielkość przekracza 300 ha lub WEG powyżej 300 ha.

Rolnik biorący udział w Programie nie musi być ubezpieczony w KRUS. Nie jest również konieczne posiadanie ziemi na własność – wystarczy ją dzierżawić.

Podstawowym dokumentem, który składa się w ramach programu jest biznes plan przedstawiający przyszły rozwój przedsiębiorstwa. Dokument ten przedstawia koncepcję zmian w gospodarstwie, które pozwolą na wzrost wartości sprzedaży gospodarstwa/rolnika. W ramach przedmiotowego programu przyznaje się pomoc co do zasady na daną osobę i na określone gospodarstwo.

Program PROW nie jest dla rolników którzy:

nie planują prowadzić gospodarstwa rolnego w dłuższej perspektywie czasowej,
nie są w stanie osiągnąć wymaganego przychodu w okresie trwałości,
nie chcą dodatkowych zobowiązań w zakresie prowadzenia działalności rolnej.

Program jest dla rolników, którzy:

planują rozwijać gospodarstwo rolne oraz planują zakup nowego sprzętu bądź infrastruktury,
nie planują likwidacji gospodarstwa rolnego,
są w stanie osiągnąć wymagany przychód w okresie trwałości.

Obowiązki Beneficjenta:

– realizacja założeń biznesplanu

– zwiększenie sprzedaży bądź produkcji rolnej powyżej 30 % w stosunku do wartości bazowych wskazanych w biznes planie

– utrzymanie realizowanych operacji

– wprowadzania produktów w ramach krótkiego łańcucha dostaw (KŁD, sprzedaż bezpośrednia).

W ramach programu będą preferowane projekty które:

zakładają realizację działań produkcyjnych przy wykorzystaniu systemów jakości
zakładają udział w zorganizowanych formach współpracy i posiadanie związku z zakresem działalności objętej współpracą
realizowane będą przez gospodarstwa zlokalizowane w strefach górskich oraz ONW specyficznych. (dotyczy wyłącznie obszarów, w których co najmniej 50 % użytków rolnych znajduje się powyżej 350 m n.p.m.).
udział w szkoleniach związanych z zakresem operacji, które zostały przewidziane w biznes planie.
zakładają preferencje dla kobiet prowadzących gospodarstwo rolne.

Definicja Beneficjenta:

rolnik bądź posiadacz gospodarstwa rolnego o powierzchni ekonomicznej poniżej 25 tys. euro, który prowadzi w Polsce działalność oraz uzyskuje przychody z działalności gospodarczej na poziomie minimalnym.

Warunki dotacji:

intensywność dofinansowania: 85 % kosztów operacji

Max wysokość dofinansowania: 120 tys. zł dla gospodarstw działających w tzw. krótkim łańcuchu oraz 100 tys. zł dla pozostałych rolników.

Na co można pozyskać dofinansowanie RMG ?

Zakup nowych maszyn i urządzeń dostosowanych do obecnej lub planowanej produkcji rolnej, co pozwala zwiększyć efektywność i konkurencyjność Twojego gospodarstwa. Przykład: (traktory, nawadnianie, myjki ciśnieniowe).
Inwestycje budowlane, w tym budowa oraz modernizacja budynków gospodarczych i inwentarskich, które mogą wpłynąć na poprawę warunków przechowywania produktów rolnych lub hodowli zwierząt. Przykład: obory, magazyny, remonty
Wyposażenie budynków gospodarczych i inwentarskich w nowoczesne rozwiązania technologiczne, umożliwiające optymalizację pracy i spełnienie najwyższych standardów. Przykład: (urządzenia do pojenia zwierząt, wentylacja budynków).
Wartości niematerialne i prawne. Przykład: zakup oprogramowania.

Unijna dotacja dla rolników – ograniczenia:

nie jest możliwa dotacja na zakup ziemi, zwierząt hodowlanych, plantacji wieloletnich, środków do produkcji rolnej, używanych maszyn bądź samochodów.
parametry sprzętu, który nabędzie Wnioskodawca muszą być dostosowane do potrzeb gospodarstwa.

Definicja – krótkie łańcuchy dostaw (KŁD):

Krótkie Łańcuchy Dostaw (KŁD) to nowoczesne podejście w rolnictwie, którego celem jest maksymalne skrócenie drogi produktów rolnych od producenta do konsumenta finalnego. Dzięki temu modelowi:

Ograniczona liczba pośredników, co obniża koszty transakcji i pozwala producentom uzyskać lepszą cenę za swoje produkty.
Promocja lokalnych producentów, co wspiera rozwój regionalnych gospodarek i umożliwia konsumentom dostęp do świeżych, wysokiej jakości produktów.

Formy działania w ramach KŁD:

Rolniczy Handel Detaliczny (RHD) – sprzedaż produktów rolnych bezpośrednio konsumentom, np. na targowiskach czy w przydomowych sklepikach.
Sprzedaż bezpośrednia – umożliwia producentom sprzedaż produktów w miejscu wytwarzania, np. na terenie gospodarstwa rolnego.
Dostawy bezpośrednie – obejmują sprzedaż produktów lokalnym odbiorcom, takim jak restauracje, szkoły czy sklepy, bez udziału pośredników.

Korzyści z wdrażania KŁD:

Zwiększenie dochodów rolników dzięki pominięciu marż narzucanych przez pośredników.
Zapewnienie konsumentom dostępu do świeżej, lokalnej żywności.
Wzrost świadomości ekologicznej i społecznej poprzez promowanie zrównoważonej konsumpcji.

Punktacja w ramach Programu: Rozwój Małych Gospodarstw:

2 punkty – Szkolenia

1 punkt – Integrowana Produkcja Roślin (IPR)

4 punkty – rolnictwo ekologiczne – powyżej 50 % upraw

Wymóg: co najmniej 50% powierzchni upraw musi być przeznaczone na rolnictwo ekologiczne. Jest to niezbędne, aby złożyć wniosek o płatność po uzyskaniu pozytywnej decyzji.

3 punkty – uczestnictwo w grupach producenckich

Dotyczy uczestnictwa lub planowanego udziału w zorganizowanych formach współpracy. Twoja inwestycja wiąże się z zakresem działalności grupy producenckiej.

2 punkty – ONW (Obszary o Niepełnej Wartości Użytkowej)

Przysługują gospodarstwom, w których co najmniej 50% gruntów znajduje się na terenach:

ONW typ górski
ONW typ II

Punktów tych nie można zdobyć w ramach działań dodatkowych, wynikają one wyłącznie z lokalizacji gospodarstwa.

2 punkty – prowadzenie produkcji zwierzęcej

Główny warunek w okresie trwałości: osiągnięcie przychodu

Aby spełnić kryteria programu, małe gospodarstwa rolne muszą osiągnąć przychód w 3,4 oraz 5 roku po otrzymaniu dotacji na poziomie co najmniej 51 600 zł z gospodarstwa.

Dokładna kwota zależy od wysokości wskaźnika ekonomicznej wielkości gospodarstwa (WEG) w momencie składania wniosku – im wyższy WEG, tym wyższy wymagany przychód. Przykładowo gospodarstwo rolne o wartości WEG 20 000 euro zobowiązane jest osiągnąć roczny przychód na poziomie 90 000 zł.
Wymóg ten należy utrzymać przez okres rozpoczynający się dwa lata po wypłacie pierwszej raty, aż do zakończenia okresu rozliczeniowego, czyli przez kolejne trzy lata.

Jak udokumentować przychód w Programie: Rozwój Małych Gospodarstw ?

1. Faktury VAT, Faktury RR

Jeśli sprzedajesz swoje produkty i dokumentujesz sprzedaż fakturami, będą one zaliczane do wymaganego przychodu.

2. Umowy kupna-sprzedaży

Dokumentacja przychodu za pomocą umów kupna-sprzedaży, pod warunkiem, zapłaty za pomocą przelewu bankowego

3. Wydruk paragonu fiskalnego

W przypadku gdy rejestrujesz sprzedaż za pomocą kasy fiskalnej.

4. Sprzedaż bezpośrednia

Możesz sprzedawać swoje produkty bezpośrednio klientom końcowym (np. na targowiskach, przydrożnych stoiskach lub w gospodarstwie) albo do sklepów.
Taka sprzedaż jest zwolniona z podatku do kwoty 100 000 zł rocznie, o ile:
- zarejestrujesz Krótki Łańcuch Dostaw (KŁD).
- prowadzisz ręcznie sporządzaną ewidencję sprzedaży, bez konieczności wystawiania paragonów.

Przykłady sprzedaży bezpośredniej:

handel na targowiskach.
sprzedaż przydrożna lub w przydomowym sklepie.
transakcje realizowane na terenie gospodarstwa rolnego.

Dokumenty wymagane w przypadku realizacji inwestycji budowlanych:

Jeśli w ramach projektu zostały zaplanowane prace budowlane, niezbędne jest przedstawienie kosztorysu inwestorskiego. W przypadku gdy została zaplanowana budowa, wymagane jest pozwolenie na budowę wraz z projektem budowlanym.

Czas na wypłatę środków w ramach Programu: Rozwój Małych Gospodarstw:

9-12 miesięcy od dnia złożenia wniosku.

Termin naboru:

1 października 2025 – 28 listopada 2025

Inne dofinansowania z ARIMR w 2025 roku:

Pod koniec 2025 roku będzie można składać wnioski rolnicze w ramach Programu: Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej. Pozwoli on pozyskać dotacje dla terenów wiejskich na zwiększenie wykorzystania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. Jak co roku, planowane jest wsparcie dla młodych rolników w ramach naboru wniosków w ramach programu: Młody Rolnik, który pozwoli uzyskać pieniądze dla młodych rolników na zakup narzędzi i pola.

Dofinansowania arimr – doradztwo

Interesuje Cię dotacja dla małych gospodarstw ? Nie wiesz jakie dotacje dla rolników będą jeszcze dostępne w 2025 roku ? Interesują Cię inne rodzaje dotacji unijnych ? Skontaktuj się z HBWA Consulting. Arimr dotacje to nasza specjalność!