Nabór wniosków na Premię dla młodego rolnika 2026 trwa od 1 czerwca do 30 lipca 2026 roku. To prawdopodobnie ostatnia szansa w obecnej perspektywie finansowej PS WPR 2023–2027. Jeśli zastanawiasz się, ile hektarów musisz mieć, aby ubiegać się o 200 000 zł (lub nawet 300 000 zł) bezzwrotnej premii – ten przewodnik odpowie na wszystkie Twoje pytania.
Powierzchnia minimalna – kluczowy wymóg programu
Wbrew pozorom nie istnieje jedna, uniwersalna liczba hektarów, która otwiera drzwi do premii. Wymagana powierzchnia zależy od tego, w którym województwie znajduje się Twoje gospodarstwo.
Zasada jest prosta: powierzchnia minimalna to średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w kraju LUB w województwie – wybiera się tę wartość, która jest niższa.
Średnia krajowa w 2025 roku (obowiązująca w naborze 2026) wynosi 11,75 ha.
Oznacza to, że:
- w województwach, gdzie średnia jest wyższa niż 11,75 ha – obowiązuje średnia krajowa (11,75 ha),
- w województwach, gdzie średnia jest niższa niż 11,75 ha – obowiązuje średnia wojewódzka.
Średnia krajowa vs. średnia wojewódzka – co wybrać?
| Województwo | Średnia powierzchnia (ha) | Powierzchnia minimalna |
|---|---|---|
| Dolnośląskie | 18,90 | 11,75 ha |
| Kujawsko-pomorskie | 18,00 | 11,75 ha |
| Lubelskie | 8,45 | 8,45 ha |
| Lubuskie | 24,07 | 11,75 ha |
| Łódzkie | 8,34 | 8,34 ha |
| Małopolskie | 4,40 | 4,40 ha |
| Mazowieckie | 9,12 | 9,12 ha |
| Opolskie | 20,39 | 11,75 ha |
| Podkarpackie | 5,27 | 5,27 ha |
| Podlaskie | 13,02 | 11,75 ha |
| Pomorskie | 20,84 | 11,75 ha |
| Śląskie | 8,82 | 8,82 ha |
| Świętokrzyskie | 6,18 | 6,18 ha |
| Warmińsko-mazurskie | 24,33 | 11,75 ha |
| Wielkopolskie | 14,90 | 11,75 ha |
| Zachodniopomorskie | 34,04 | 11,75 ha |
Źródło: Ogłoszenie Prezesa ARiMR z 10 września 2025 r.
Przykład: Rolnik z województwa mazowieckiego musi mieć gospodarstwo o powierzchni 9,12 ha (średnia wojewódzka jest niższa od krajowej). Rolnik z województwa wielkopolskiego musi mieć 11,75 ha (średnia krajowa jest niższa od wojewódzkiej).
Czy można ubiegać się o premię bez ziemi?
Tak! To jedno z największych zaskoczeń programu.
W dniu składania wniosku nie musisz być właścicielem ani nawet posiadaczem ziemi. Masz 12 miesięcy od dnia przyznania pomocy (zawarcia umowy z ARiMR) na przejęcie wymaganych gruntów.
Wystarczy, że w momencie składania wniosku posiadasz co najmniej 1 ha użytków rolnych – może to być własność lub dzierżawa, pod warunkiem że daje faktyczne prawo posiadania gruntu.
To niezwykle elastyczne rozwiązanie daje Ci czas na znalezienie odpowiedniej działki, negocjacje cenowe i sfinalizowanie transakcji bez presji czasu.
Dwa warianty spełnienia warunku powierzchniowego
Program przewiduje dwie drogi do spełnienia wymogów dotyczących gospodarstwa.
Wariant 1: Pełna powierzchnia minimalna
Twoje gospodarstwo osiąga pełną powierzchnię minimalną dla danego województwa (zgodnie z tabelą powyżej).
Co ważne: co najmniej 50% tej powierzchni musi stanowić:
- wyłączna własność beneficjenta,
- małżeńska wspólność majątkowa,
- użytkowanie wieczyste,
- lub dzierżawa z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (KOWR) albo od jednostek samorządu terytorialnego (JST).
Drugą połowę możesz dzierżawić od osób prywatnych – ale tylko na podstawie pisemnej umowy dzierżawy.
Wariant 2: Połowa powierzchni + 15 000 euro WEG
Masz tylko połowę powierzchni minimalnej, ale Twoje gospodarstwo osiąga wielkość ekonomiczną (WEG) co najmniej 15 000 euro.
Ten wariant jest szczególnie korzystny dla gospodarstw intensywnych – np. z produkcją zwierzęcą (bydło, trzoda, drób), gdzie wartość ekonomiczna na hektar jest wysoka.
Przykład z życia: Stanisław z województwa lubuskiego ma 7 ha na własność i duże stado bydła. Dla niego powierzchnią minimalną jest średnia krajowa (11,75 ha), bo wojewódzka (24,07 ha) jest wyższa. Ma już połowę powierzchni minimalnej (7 ha > 5,88 ha), a dzięki bydłu wielkość ekonomiczna przekracza 15 000 euro. Idzie Wariantem 2 – bez problemu!
Własność vs. dzierżawa – jakie grunty są uznawane?
50% gruntów musi być na własność lub w dzierżawie z KOWR/JST
To kluczowy wymóg, który często bywa pomijany. Połowa powierzchni minimalnej MUSI pochodzić z:
- własności (wyłącznej lub małżeńskiej wspólności majątkowej),
- użytkowania wieczystego,
- dzierżawy z KOWR,
- dzierżawy od jednostek samorządu terytorialnego.
Dzierżawa od zwykłego rolnika nie wystarczy, żeby spełnić ten warunek – liczy się tylko jako uzupełnienie drugiej połowy.
Dzierżawa od osób prywatnych – warunki formalne
Jeśli dzierżawisz grunty od osób prywatnych (rodzice, rodzeństwo, sąsiedzi), umowa musi być zawarta:
- w formie aktu notarialnego,
- LUB z datą pewną (np. potwierdzoną przez urząd lub notariusza),
- na okres co najmniej 8 lat (nie krótszy niż do dnia upływu 5 lat od przewidywanej wypłaty pierwszej raty pomocy).
Dzierżawa krótkoterminowa – odpada!
Dzierżawy krótkoterminowe (np. na rok, na sezon) nie są zaliczane do minimalnej powierzchni gospodarstwa ani do wielkości ekonomicznej. To częsty błąd – jeśli Twoje grunty opierają się na krótkoterminowych umowach, ARiMR ich nie uzna.
System punktowy – jak hektary wpływają na punkty?
Aby otrzymać premię, musisz zdobyć minimum 7 punktów w systemie rankingowym. Powierzchnia użytków rolnych to jedno z kryteriów – możesz uzyskać za nią maksymalnie 3 punkty.
Punkty przyznawane są według wzoru:
L = W × (Pb − Pśr) / Pśr
gdzie:
- Pb – powierzchnia Twojego gospodarstwa,
- Pśr – średnia dla województwa (lub krajowa, jeśli jest korzystniejsza),
- W – współczynnik korygujący (3,4 dla województw o średnicy niższej niż krajowa, 3,1 dla pozostałych).
Im większa powierzchnia powyżej średniej, tym więcej punktów – ale maksymalnie 3.
Inne kryteria punktowe
| Kryterium | Maksymalna liczba punktów |
|---|---|
| Powierzchnia UR w roku wyjściowym | 3 |
| Kwalifikacje zawodowe | 1–4 |
| Różnica wieku (przekazujący → młody rolnik) | 3–5 |
| Przejęcie gospodarstwa w całości | 4–5 |
| Uczestnictwo w systemach jakości | 1–5 |
| Wielkość ekonomiczna gospodarstwa | 3 |
| Prowadzenie produkcji zwierzęcej | 2–3 |
| Dotychczasowa aktywność zawodowa | 1 |
Źródło: Załącznik nr 3 do Regulaminu naboru
Na co można przeznaczyć premię? – przykłady inwestycji
Premia wynosi 200 000 zł (lub 300 000 zł dla gospodarstw z produkcją zwierzęcą) i jest wypłacana w dwóch ratach:
- I rata: 70% (140 000 zł lub 210 000 zł),
- II rata: 30% (60 000 zł lub 90 000 zł).
Co najmniej 70% środków musi zostać przeznaczone na środki trwałe:
- zakup nieruchomości rolnych (grunty),
- nowe maszyny i urządzenia rolnicze (ciągniki, kombajny, opryskiwacze),
- inwestycje budowlane (budowa lub modernizacja budynków gospodarczych),
- zakup zwierząt do stada podstawowego,
- zakup sprzętu komputerowego i oprogramowania.
Pozostałe 30% można przeznaczyć na środki obrotowe:
- paliwo rolnicze,
- nawozy,
- środki ochrony roślin,
- pasze dla zwierząt,
- nasiona.
Najczęściej zadawane pytania o ziemię w programie Młody Rolnik
1. Czy mogę dostać premię bez ziemi?
Tak. W dniu składania wniosku nie musisz mieć ziemi. Masz 12 miesięcy od zawarcia umowy z ARiMR na przejęcie wymaganych gruntów. Wystarczy, że posiadasz co najmniej 1 ha użytków rolnych (własność lub dzierżawa).
2. Czy dzierżawa od rodziców się liczy?
Tak, ale pod warunkiem że umowa jest zawarta w formie aktu notarialnego lub z datą pewną, na okres co najmniej 8 lat. Pamiętaj jednak, że 50% powierzchni minimalnej musi pochodzić z własności, użytkowania wieczystego lub dzierżawy z KOWR/JST – dzierżawa od rodziców liczy się tylko jako uzupełnienie drugiej połowy.
3. Ile ha muszę mieć w moim województwie?
Sprawdź tabelę powyżej. Jeśli Twoje województwo ma średnią niższą niż 11,75 ha – obowiązuje średnia wojewódzka. Jeśli wyższą – obowiązuje 11,75 ha.
4. Czy mogę łączyć grunty własne i dzierżawione?
Tak. Możesz łączyć różne formy prawne. Kluczowe jest, aby 50% powierzchni minimalnej pochodziło z własności, użytkowania wieczystego lub dzierżawy z KOWR/JST. Reszta może być dzierżawiona od osób prywatnych.
5. Co jeśli moje gospodarstwo leży w dwóch województwach?
Za właściwe uznaje się to województwo, w którym leży większa część użytków rolnych. Jeśli powierzchnia jest równa – decyduje województwo z niższą średnią powierzchnią gruntów rolnych.
6. Czy mogę kupić ziemię od rodziców za premię?
Nie. W ramach kosztów kwalifikowanych nie można zaliczyć zakupu gruntów od małżonka, rodziców, dzieci, rodzeństwa ani od małżonków tych osób. To istotna zmiana w porównaniu z poprzednimi edycjami programu.
7. Czy są jakieś limity wielkości gospodarstwa?
Tak. Gospodarstwo nie może przekroczyć:
Podsumowanie – jak się przygotować do wniosku?
1. Sprawdź powierzchnię minimalną dla swojego województwa – skorzystaj z tabeli powyżej.
2. Ustal, którym wariantem się kwalifikujesz – pełna powierzchnia czy połowa + 15 000 euro WEG.
3. Zweryfikuj strukturę własności – upewnij się, że 50% powierzchni minimalnej pochodzi z własności, użytkowania wieczystego lub dzierżawy z KOWR/JST.
4. Przygotuj umowy dzierżawy – jeśli korzystasz z dzierżawy od osób prywatnych, upewnij się, że są zawarte w formie aktu notarialnego lub z datą pewną, na okres co najmniej 8 lat.
5. Policz punkty – sprawdź, czy zdobędziesz minimum 7 punktów. Jeśli brakuje, zastanów się, co możesz poprawić (kwalifikacje, produkcja zwierzęca, systemy jakości).
6. Złóż wniosek – przez Platformę Usług Elektronicznych ARiMR (PUE) w terminie 1 czerwca – 30 lipca 2026.
Nie zwlekaj! Nabór 2026 może być ostatnim w obecnej perspektywie finansowej PS WPR 2023–2027. Następna szansa może pojawić się dopiero w zupełnie nowych warunkach po 2027 roku.