Duże przetwórstwo vs RHD/MOL – Porównanie dotacji

Jesień 2026 roku to przełomowy moment dla polskich rolników i przedsiębiorców z branży rolno-spożywczej. W ciągu zaledwie dwóch miesięcy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) uruchomi nabory do dwóch potężnych programów dotacyjnych, których łączny budżet przekracza 1,08 miliarda złotych .

Mowa o interwencji I.10.7.1 „Duże Przetwórstwo” dla firm MŚP oraz I.10.6.1 „Małe Przetwórstwo“ dla rolników. Problem w tym, że wiele osób nie wie, który program jest dla nich właściwy – lub popełnia błąd i składa wniosek tam, gdzie nie kwalifikuje się wcale.

---

Porównanie programów

Zanim przejdziemy do szczegółów, skorzystaj z poniższej tabeli. To najszybszy sposób, by zorientować się, który program w ogóle wchodzi w grę w Twoim przypadku.

Parametr	I.10.7.1 „Duże Przetwórstwo”	I.10.6.1 „Małe Przetwórstwo”
Dla kogo	Firmy o statusie MŚP (mikro, małe, średnie przedsiębiorstwa)	Rolnicy prowadzący lub zakładający RHD, MOL lub małą działalność przetwórczą
Maksymalna dotacja	10 000 000 PLN	500 000 PLN (dla grupy już prowadzącej działalność/MOL) lub 30k/60k/120k PLN dla grup startujących
Poziom dofinansowania	50% (MŚP) lub 60% (grupy zorganizowane, produkcja ekologiczna)	65% (RHD i nowe MOL) lub 50% (MOL/działalność już prowadzona)
Termin naboru	1–30 września 2026	1 października – 2 listopada 2026
Forma wsparcia	Refundacja poniesionych kosztów	Ryczałt lub refundacja
Minimalna dotacja	100 000 PLN	10 000 PLN

---

Grupy wnioskodawców w programie I.10.6.1 „Małe Przetwórstwo”

Program I.10.6.1 jest skierowany wyłącznie do rolników, ich małżonków i domowników, którzy chcą zaangażować się w dalsze fazy łańcucha żywnościowego i uzyskać dodatkowe źródło dochodów.

Grupa 1 – Rolnik rozpoczynający lub prowadzący RHD (rolniczy handel detaliczny)

Rolniczy handel detaliczny to forma sprzedaży żywności przetworzonej bezpośrednio przez rolnika do konsumenta końcowego lub do lokalnych sklepów i restauracji, bez pośredników. Jeśli działasz lub chcesz działać w tym modelu, możesz starać się o dotację w formie ryczałtu .

• Poziom dofinansowania: do 65% kosztów inwestycyjnych
• Limit dotacji: 30 000 PLN, 60 000 PLN lub 120 000 PLN – zależnie od skali operacji
• System wypłat: 80% wsparcia po zawarciu umowy, 20% po zakończeniu realizacji operacji

Grupa 2 – Rolnik rozpoczynający działalność lub działający w systemie MOL

System MOL (działalność marginalna, ograniczona, lokalna) to mechanizm pozwalający na sprzedaż niewielkich ilości żywności przetworzonej do lokalnych sklepów, restauracji i hurtowni w granicach określonego obszaru geograficznego. Zasady dofinansowania są identyczne jak w grupie 1.

• Poziom dofinansowania: do 65% kosztów inwestycyjnych
• Limity: 30 000 / 60 000 / 120 000 PLN – analogicznie jak w grupie 1
• System wypłat: 80% po zawarciu umowy, 20% po zakończeniu realizacji

Grupy 1 i 2 często się mylą – różnica polega głównie na formie prawnej sprzedaży i zasięgu dystrybucji. W obu przypadkach jednak rolnik przetwarza własne produkty i sprzedaje je w ograniczonym zakresie.

Grupa 3 – Rolnik prowadzący już działalność gospodarczą lub zarejestrowany w systemie MOL

To najbardziej atrakcyjna finansowo ścieżka w programie I.10.6.1. Przeznaczona jest dla rolników, którzy wyszli już poza fazę startu i prowadzą zarejestrowaną działalność przetwórczą lub działają w pełnym systemie MOL.

• Poziom dofinansowania: 50% kosztów kwalifikowalnych
• Maksymalna dotacja: 500 000 PLN
• Minimalna dotacja: 10 000 PLN
• Forma: klasyczna refundacja

Niższy odsetek refundacji jest kompensowany przez znacznie wyższy limit kwotowy. To program dla rolników, którzy chcą poważnie rozwinąć zakład przetwórczy – kupić linię produkcyjną, rozbudować chłodnię lub wdrożyć system automatyzacji.

---

Dla kogo przeznaczony jest program „Duże Przetwórstwo”?

Program I.10.7.1 Duże przetwórstwo nie jest przeznaczony dla rolników – to wsparcie dla firm przetwórczych o statusie MŚP, które kupują surowce od rolników i przetwarzają je na skalę przemysłową lub półprzemysłową .

Kto spełnia warunki?

• Firmy posiadające status mikro, małego lub średniego przedsiębiorstwa (MŚP) zgodnie z definicją UE
• Podmioty z zarejestrowanym kodem PKD odpowiadającym przetwórstwu spożywczemu (pełna lista dostępna w załączniku nr 1 do wytycznych I.10.7.1)
• Firmy zdolne do zawarcia umów kontraktacyjnych z rolnikami na minimum 3 lata, obejmujących co najmniej 50% przetwarzanych surowców
• Minimalna wartość dotacji: 100 000 PLN

Jakie branże mogą ubiegać się o dofinansowanie?

Program obejmuje szeroki zakres działalności przetwórczej i obrotu produktami rolnymi :

• Przetwórstwo mięsa, mleka, owoców i warzyw
• Produkcja soków, olejów, mąki
• Przetwórstwo herbat ziołowych, miodu, wyrobów z jaj
• Produkcja pasz i karm dla zwierząt
• Produkcja wybranych alkoholi (wina, cydr, alkohol etylowy)
• Wybrany hurt produktów rolnych
• Usługowe zamrażanie i przechowywanie produktów rolnych

Uwaga: Sama działalność w branży spożywczej nie wystarcza. Przed złożeniem wniosku porównaj faktyczny zakres inwestycji z pełnym załącznikiem nr 1 do wytycznych .

Dwa obszary wsparcia

Program podzielony jest na dwa obszary :

• Obszar A – przetwórstwo lub wprowadzanie do obrotu produktów rolnych (MŚP)
• Obszar B – przetwórstwo lub wprowadzanie do obrotu ekologicznych produktów rolnych (MŚP)

W obszarze B, jeśli przetwarzasz produkty ekologiczne i posiadasz certyfikat wydany przed 1 stycznia 2026 roku, możesz otrzymać refundację do 60% kosztów kwalifikowalnych.

---

Który program wybrać?

Odpowiedz na poniższe pytania po kolei. Każde prowadzi Cię do właściwej ścieżki:

Krok 1: Czy jesteś rolnikiem (masz numer producenta rolnego)?

• TAK – przejdź do kroku 2
• NIE, jestem firmą przetwórczą – sprawdź program I.10.7.1 „Duże Przetwórstwo”

Krok 2: Czy prowadzisz już zarejestrowaną działalność gospodarczą lub jesteś zarejestrowany w systemie MOL?

• TAK – możesz ubiegać się o grupę 3 programu I.10.6.1 (do 500 000 PLN, 50% refundacji)
• NIE – przejdź do kroku 3

Krok 3: Sprzedajesz lub planujesz sprzedawać bezpośrednio konsumentom?

• TAK, model detaliczny – rozważ grupę 1 (RHD) w programie I.10.6.1
• TAK, ale do lokalnych punktów sprzedaży i restauracji – rozważ grupę 2 (MOL) w programie I.10.6.1

---

Na co można przeznaczyć środki?

W programie „Małe Przetwórstwo” (I.10.6.1)

Wsparcie obejmuje inwestycje materialne i niematerialne związane z :

• Budową, rozbudową, przebudową lub modernizacją budynków do przetwarzania, magazynowania i przygotowania do sprzedaży
• Zakupem nowych maszyn, urządzeń i wyposażenia
• Zakupem aparatury pomiarowej, kontrolnej i sprzętu do sterowania procesem produkcji
• Oprogramowaniem do zarządzania przedsiębiorstwem lub sterowania produkcją
• Instalacjami OZE związanymi z przetwórstwem (fotowoltaika, pompy ciepła, magazyny energii)
• Systemami zarządzania jakością

Wykluczone: VAT, środki transportu, używane maszyny, nieruchomości.

W programie „Duże Przetwórstwo” (I.10.7.1)

Katalog kosztów jest szerszy i obejmuje również :

• Budowę, rozbudowę, przebudowę lub remont połączony z modernizacją budynków i budowli
• Infrastrukturę do składowania i zagospodarowania odpadów, oczyszczalnie ścieków, biogazownie
• Systemy fotowoltaiczne, słoneczne systemy grzewcze, magazyny energii, instalacje odzysku ciepła, pompy ciepła
• Zakup maszyn, urządzeń i technologii do przetwarzania lub wprowadzania do obrotu
• Oprogramowanie do zarządzania przedsiębiorstwem lub sterowania procesem produkcji
• Patenty, licencje, prawa autorskie i znaki towarowe

---

Porównanie programów

Program I.10.7.1 „Duże Przetwórstwo”

Maksymalna dotacja to 10 milionów złotych. Proste dzielenie pokazuje, że przy takim limicie miejsca są bardzo ograniczone. Projekty ambitne, dobrze uzasadnione i wysoko punktowane mają realną szansę wyparcia słabych wniosków z listy rankingowej.

Program I.10.6.1 „Małe Przetwórstwo”

Budżet jest podzielony między trzy grupy wnioskodawców. Jeśli rozpatrzymy tylko grupę 3 (do 500 000 PLN), liczba dostępnych miejsc jest ograniczona – a w rzeczywistości środki są dzielone między wszystkie trzy grupy.

---

Najczęściej zadawane pytania

Czy rolnik może ubiegać się o dotację z programu I.10.7.1 „Duże Przetwórstwo”?

Nie bezpośrednio jako rolnik. Program I.10.7.1 jest przeznaczony dla firm o statusie MŚP. Jeśli jednak rolnik prowadzi równolegle spółkę lub jednoosobową działalność gospodarczą o odpowiednim PKD i spełnia warunki programu, taki podmiot może aplikować .

Czym różni się RHD od MOL?

RHD (rolniczy handel detaliczny) to polska forma prawna umożliwiająca sprzedaż żywności przetworzonej bezpośrednio przez rolnika do konsumenta końcowego. MOL (działalność marginalna, ograniczona, lokalna) to mechanizm umożliwiający nieco szerszy zakres dystrybucji. W praktyce oba systemy mają zbliżone limity produkcji, ale różnią się zasięgiem sprzedaży i wymaganiami rejestracyjnymi .

Czy można złożyć wniosek do obu programów jednocześnie?

To zależy od struktury podmiotowej. Rolnik jako osoba fizyczna może ubiegać się o dotację z I.10.6.1. Jeśli równolegle prowadzi firmę przetwórczą jako odrębny podmiot MŚP, ta firma może wnioskować o dofinansowanie z I.10.7.1 — pod warunkiem rozdzielności kosztów. Zawsze należy to konsultować z doradcą.

Co to jest wymóg 50% kontraktacji w programie I.10.7.1?

Firmy aplikujące do programu Duże Przetwórstwo muszą wykazać, że przynajmniej 50% surowców rolnych wykorzystywanych w produkcji pochodzi od rolników, z którymi mają zawarte umowy kontraktacyjne na minimum 3 lata .

Czy wcześniejsze wsparcie z KPO wyklucza z naboru?

Nie. Wcześniejsze wsparcie z KPO nie wyklucza automatycznie z całego naboru. Nie można jednak ponownie finansować tych samych wydatków ze środków publicznych, dlatego porównaj zakres obu projektów.

---

Podsumowanie

Dwa programy, dwa różne profile beneficjentów, jeden cel: wsparcie polskiego przetwórstwa żywności.

• Jesteś rolnikiem? Twój program to I.10.6.1 „Małe Przetwórstwo”, z naborami od 1 października 2026 .
• Prowadzisz firmę przetwórczą o statusie MŚP? Twój program to I.10.7.1 „Duże Przetwórstwo”, z naborami od 1 września 2026 .

Budżety są ograniczone, a konkurencja duża. Kluczem do sukcesu jest wczesne przygotowanie dokumentacji, biznesplanu i kosztorysów. Nie czekaj na ostatnią chwilę – zacznij przygotowania już dziś.